«Το Σύστημα του Πόντζι» (The Ponzi System / Système Ponzi) είναι ένα σύγχρονο θεατρικό έργο του Γάλλου συγγραφέα και σκηνοθέτη Νταβίντ Λεσκό.
Το έργο αποτελεί μια διεισδυτική σάτιρα και κοινωνική κριτική. Δεν περιορίζεται απλώς στην αφήγηση της ζωής του Πόντζι, αλλά αναδεικνύει τους μηχανισμούς της απληστίας, τον τυχοδιωκτισμό του καπιταλισμού και τον τρόπο με τον οποίο οι οικονομικές κρίσεις συνδέονται με τέτοια "φούσκες".
Γραμμένο το 2012 «Το Σύστημα του Πόντζι» αφηγείται την αληθινή ιστορία του Τσαρλς Πόντζι, ενός Ιταλού μετανάστη, που το 1903, σε ηλικία 21 ετών, φτάνει στην Αμερική με δυο δολάρια στην τσέπη, κατορθώνοντας μέχρι το 1920 να γίνει ένας απ' τους σημαντικότερους επενδυτές της εποχής του, με εισοδήματα που άγγιζαν τα 250.000 δολάρια τη μέρα. Την 1η Νοεμβρίου του ίδιου έτους ο Πόντζι δήλωνε ένοχος για απάτη, με 85 κατηγορίες να εκκρεμούν εις βάρους του.
Ο Πόντζι έδωσε το όνομά του σ' ένα απ' τα πιο γνωστά, μη βιώσιμα επενδυτικά συστήματα, το «Σχήμα Πόντζι» (Ponzi Scheme), που αναφερόταν σε οποιαδήποτε χρηματική απάτη στηριζόταν σε «πυραμίδα» επενδυτών. Μια μέθοδος με προοπτικές κέρδους για επιχειρήσεις-φαντάσματα, που προωθούνταν από την άμεση πληρωμή τόκων στους πρώτους επενδυτές, με τα χρήματα των επόμενων.
O ίδιος ο Πόντζι πίστευε ότι «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα και πως αν η ζωή δε σου δίνει ένα σύστημα αξιών, φτιάχνεις το δικό σου». Ανικανοποίητος και άπληστος, καταπατώντας κάθε κανόνα ηθικής αλλά και... ανηθικότητας, χρησιμοποίησε την απάτη για να ανελιχθεί σε μια ταξική κοινωνία. Ο πόθος του για πλούτο ήταν μια σπείρα δίχως τέλος. Το σχήμα κατέρρευσε τον Αύγουστο του 1920, έπειτα από δημοσίευμα της εφημερίδας The Boston Post που αποκάλυπτε την εμπλοκή του Πόντζι σε οικονομικό σκάνδαλο τράπεζας του Μόντρεαλ την περασμένη δεκαετία.
Ο όρος «Σχήμα Πόντσι» (Ponzi Scheme) αναφέρεται σε οποιαδήποτε χρηματική απάτη στηρίζεται σε «πυραμίδα» επενδυτών. Η πυραμίδα επενδυτών αποτελεί ένα παράνομο επενδυτικό σχήμα που περιλαμβάνει την πληρωμή απόδοσης σε επενδυτές από τα χρήματα που πληρώνονται από μεταγενέστερους επενδυτές, αντί από τα καθαρά κέρδη που συγκεντρώνονται από πραγματικές πωλήσεις. Ο όρος "Σχήμα Πόντσι" αναφέρεται στον Τσαρλς Πόντσι.
Συγκεκριμένα εικονικές επιχειρήσεις λειτουργούν ως φενάκη του εκάστοτε απατεώνα που διαχειρίζεται την απάτη χρησιμοποιώντας τα κεφάλαια νέων επενδυτών για να καλύψει τα κενά που αφήνει πίσω της η υπεξαίρεση χρημάτων από τους παλαιότερους επενδυτές. Ο στόχος της οποίας εικονικής επιχείρησης ή ατόμου είναι να πείσει κάποιους ανθρώπους να επενδύσουν σε κάτι, ενδεχομένως και μη διευκρινίσιμο προϊόν, με την υπόσχεση εγγυημένης απόδοσης.
Σε αυτές τις περιπτώσεις το κίνητρο επένδυσης αφορά υψηλά επιτόκια και κατ' επέκταση η αποπληρωμή των επενδυτών δημιουργεί δικλείδες επενδυτικής ασφαλείας για υποψηφίους επενδυτές που συρρέουν να επενδύσουν. Όπως γίνεται σαφές η ανατροφοδότηση της πυραμίδας - συστήματος απαιτεί όλο και περισσότερους επενδυτές πράγμα που αποδεικνύει μελλοντικά τη βραχυβιότητα της διαδικασίας αυτής και του όλου σχεδίου. Μπορεί να συνεχίζεται θεωρητικά επ΄ άπειρον ή έστω για όσο καιρό εισρέουν νέα κεφάλαια. Το είδος αυτής της απάτης πήρε «τιμητικά» το όνομα του πρώτου διδάξαντος, του Ιταλού Τσαρλς Πόντσι. Βέβαια η πρώτη αναφορά σε αντίστοιχο σχήμα έγινε από τον Τσαρλς Ντίκενς το 1857 στη νουβέλα του με όνομα Little Dorrit.
Παίζουν:
Βασίλης Ανδρεάδης
Μαρία Βαμβακίδου
Κατερίνα Γουλάση
Θοδωρής Ίμβριος
Κέλλυ Ζδραβικλή
Φάνης Σόμαλος
Γιάννης Χαντζής
Ελένη Χασάνη
Σκηνοθεσία διδασκαλία Στ. Καλφόπουλος Χρ. Τσιγκαλίδα
Τραγούδια Γιάννης Χαντζής
